Polskie getto czy utrata polskiej tożsamości kosztem pełnej integracji? To dylemat, który przeżywają kolejne fale polskich emigrantów. Czy rzeczywiście jedno musi odbywać się kosztem drugiego? Czy zawsze trzeba wybierać między asymilacją, integracją, multikulturalizmem bądź segregacją? Nikt jeszcze nie znalazł złotego środka. W Sztokholmie rozpoczyna działalność nowa polska organizacja... o nazwie Integracja. NGP rozmawia z jedną z założycielek, Grażyną Kulpą.

Jean-Pierre Paleński jest jak Mr Hyde i doktor Jekyll: patrząc na niego przez pryzmat twórczości – a szczególnie ostatniego tomiku wierszy – z pewnością jest tym ostatnim...

Tak się zdarzyło, że urodziłem się jeszcze za prezydenta Mościckiego i w karawanie dążących za Prezydentem samochodów jechałem, mając wówczas parę miesięcy, w aucie mojego Ojca do granicy rumuńskiej. Nie dojechaliśmy tam z braku benzyny. Artykuł Ludomira Garczyńskiego - Gąssowskiego.

Epizod, ten z czasów II wojny światowej, przyczynił się do tego, że dziś setki Szwedów są potomkami polskich żołnierzy. To dla zachowania pamięci o nich – dla przyszłych pokoleń – zorganizowany został „Dzień Polski” w Mariefred.

W dawnej siedzibie Instytutu Polskiego w Sztokholmie odbyła się 4 czerwca uroczystość wręczenia Nagród Polonii Szwedzkiej – Poloniki 2010. Nagrody przyznawane od dziesięciu lat służą między innymi promocji Polaków w Szwecji, których działalność i osiągnięcia budują pozytywny wizerunek Polonii szwedzkiej. Na tegoroczną uroczystość z południa Szwecji przyjechała Teresa Järnström-Kurowska – laureatka Nagrody Artystycznej, z Warszawy dziennikarz i historyk Peter Johnsson – laureat Nagrody Przyjaciół, byli też prof. Ewa Teodorowicz-Hellman (Polka Roku 2010) i reżyser Ryszard Solarz (Nagroda Artystyczna).

19 czerwca  weselny orszak ruszy ulicami Sztokholmu w kierunku Storkyrkan. Tam odbędzie się ślub księżniczki Victorii z Danielem Westlingiem. Przygotowania do ślubu trwały miesiące, a mają w nim swój udział także Polacy. Lech Chwilczyński to polski konserwator, który zajmował się w ostatnich miesiącach konserwacją katedry Storkyrkan...

Marta Halkiewicz to jedna z ponad 90 osób polskiego pochodzenia, które znalazły się na listach wyborczych w zbliżających się wyborach w Szwecji. Zdecydowaną przewagę mają kandydaci reprezentujący rządzącą koalicję, a średnia wieku polskich kandydatów to 48 lat...

Czy Polonia szwedzka, podobnie jak w ostatnich wyborach parlamentarnych, pójdzie tłumnie głosować na Prezydenta RP? Tym razem głosować będziemy w Szwecji w czterech lokalach wyborczych...

Po raz dziesiąty, kapituła nagród Polonii Szwedzkiej – POLONIKI 2010, przyznawanych przez Nową Gazetę Polską, postanowiła uhonorować nimi Polaków mieszkających w Szwecji, których działalność i osiągnięcia służą budowaniu pozytywnego wizerunku Polonii mieszkającej w Szwecji. Nagrodę Polki Roku 2010 otrzymała profesor Ewa Teodorowicz-Hellman, Nagrodę Artystyczną filmowiec Ryszard Solarz i poetka Teresa Järnström-Kurowska. Przyznano także dwie Nagrody Przyjaciół dla kustosza zamku w Skokloster Elisabeth Westin Berg i dziennikarza, historyka Petera Johnssona.

Szwedzkie spojrzenie na Katyń zależne było od wielu czynników, a przede wszystkim od tego, jakie działania podejmowała niemiecka, angielska i sowiecka propaganda. Pierwsza część artykuły prof. Andrzeja Nilsa Uggli.

„Po czym poznać Polaka za granicą” to oprócz „pracy za granicą” najbardziej popularne wątki na różnego rodzaju forach Internetowych. I temat wiecznych dyskusji, które prowadzimy między sobą. To, co łączy Polaków na emigracji, to negatywny światopogląd: dotyczący otaczających nas autochtonów i innych Polaków. I najczęściej w tych ocenach i dyskusjach zatracamy proporcje.

Nikomu nie można odmówić prawa do żałoby. Nawet oponentom politycznym prezydentury Lecha Kaczyńskiego. To co wydarzyło się pod Smoleńskiem, symbolizm miejsca i rozmiar tragedii, a jednocześnie olbrzymia wyrwa w normalnym funkcjonowaniu Państwa, uderzyły w nas wszystkich. I żal jest autentyczny – wystarczyło zobaczyć ludzi, którzy pojawiali się pod polską ambasadą w Sztokholmie by przekonać się, że różnice opcji politycznych nie miały znaczenia.

Trudno o równie koszmarny splot dziejów. Prezydent demokratycznej Polski ginie w 70. rocznicę katyńskiego mordu. Katastrofa bez precedensu. Ten dramat nadaje nowy wymiar symbolice Katynia – tego miejsca na zawsze związanego z Polską.

Specjalny wojskowy samolot, uzbrojeni w karabiny maszynowe policjanci, przy zachowaniu szczególnych środków ostrożności.... Tak odbywało się przewiezienie ze Szwecji do Polski Andersa Högströma, podejrzanego o zlecenie kradzieży napisu znad bramy wejściowej do obozu zagłady w Oświęcimiu. Absurdalna kradzież wieńczona jest absurdalną akcją policji polskiej.

10 kwietnia pod Smoleńskiem rozbił się samolot, którym na uroczystości 70. zbrodni katyńskiej leciała oficjalna delegacja, której przewodniczył Prezydent RP Lech Kaczyński. Na pokładzie znajdował się także ostatni Prezydent RP na Uchodźstwie, Ryszard Kaczorowski. Łącznie zginęło 96 osób.

W czasie, gdy wydawało się, że nastąpił postęp w sprawie odkłamywania zbrodni katyńskiej, gdy doszło nawet do częściowego “zrozumienia” istoty zbrodni stalinowskiej przeklęte miejsce nie pozwoliło na postawienie kropki nad i. Wydarzyła się niewiarygodna katastrofa - tragedia narodowa, wobec której wszyscy jesteśmy bezradni.

Kraj nie prędko przyjdzie do siebie. Nie mniej “polska tragedia” odbiła się dużym echem w świecie i wywołała eksplozję sympatii dla Polski a także nagłośniła sprawę zbrodni katyńskiej z 1940 roku. Więcej - spowodowała nadanie 11 kwietnia filmu Wajdy KATYŃ na głównym programie telewizji rosyjskiej. To wszystko jest bardzo dużo, ale zapłaciliśmy za to zbyt wygórowana cenę. LGG/NGP

Det som hänt är en stor katastrof för vårt grannland, och våra tankar är i dag med anhöriga och vänner till de omkomna liksom med hela den polska nationen" – Fredrik Reinfeldt, premier Szwecji

ZOBACZ FILM Z UROCZYSTOŚCI ŻAŁOBNYCH W SZTOKHOLMIE 

Z opowiadań o oszukanych pracownikach można napisać kilka wstrząsających książek. Na portalach internetowych pojawiają się nazwy firm, nazwiska właścicieli i adresy przedsiębiorców, którzy nagminnie wykorzystują pracowników. Ale jest jeszcze druga strona medalu: to pracownicy oszukujący swoich pracodawców... Artykuł Patrycji Nowak.

Moszkowicz nie potrafi być niedobry, choć potrafi robić drobne przykrości. Jest w nim wyżyłowana do końca i przypuszczalnie do końca nieuświadomiona dobroć. Andrzej Szmilichowski o nowej książce Michała Moszkowicza.

W Polsce ukazała się książka Andrzeja Olkiewicza „Jak żyć szczęśliwie w innym kraju. Niezbędnik imigranta”. Autor adresuje swoją książkę do ludzi planujących wyjazd a także do tych, którzy już mieszkają poza krajem ojczystym. Zastanawia się, co emigranci mogą uczynić, by zintegrować się ze społeczeństwem i nie utracić godności. Podpowiada, jak uniknąć rozczarowań, których źródłem są wyobrażenia przywiezione z rodzinnego kraju...

Jego rodzina w nekrologu zamieściła akapit: ”Odszedł po długim barwnym życiu, spełnionym w walce o realizację ideałów komunizmu”. Pięćdziesiąt parę lat temu, w okresie polskiego października, tygodnik SZPILKI na-wiązując do krytycznego wystąpienia Kazimierza Mijala na słynnym VIII Plenum zamieścił taką fraszkę: „Na październikowej fali, czas by tacy ludzie już Mijali”. “Bajka o prawdziwym komuniście” Ludomira Garczyńskiego-Gąssowskiego

Michał Moszkowicz po raz kolejny przekonuje nas, że dystans do samego siebie, może być sprawnym narzędziem literackim. Jego najnowsza książka ”Palec boży” nie tylko ironicznie podpatruje otaczający nas świat, ale także dowcipnie opowiada o losie człowieka (autora?), uzależnionego od innych ludzi.

Kiedyś się mówiło: Powiedz mi z czego się śmiejesz, a powiem ci, czego się boisz. Te czasy mamy szczęśliwie za sobą. Teraz śmiejemy się z tamtych czasów.... W taką właśnie podróż zaprasza nas sztokholmski kabaret Bagatela. NGP rozmawia z Marią Kabałą i Witoldem Robotyckim.

Aby właściwie odnaleźć się w tym kraju, to wiedza której zbieranie zajmuje około 30 lat. Z Zofią Popis rozmawia Ewa Korolczuk.

Jest tajemnicą poliszynela, że surowość, którą monarcha okazuje strzegąc czystości krwi Bernadottów, jest jedynym powodem, iż osiem lat odmawiał córce zgody na poślubienie człowieka z ludu – Daniela Westlinga. Tym sposobem wpędził tylko Wiktorię w lata i nic nie uzyskał, bo dziewczyna po ojcu uparta jest, i postawiła na swoim. Historia szwedzkiej monarchii w oczach Andrzeja Szmilichowskiego.

W szwedzkich lasach rozgorzał nowy konflikt wokół pracujących tam Polaków. Szwedzcy związkowcy wspierani przez szwedzkich eurodeputowanych złożyli pozew przeciwko Polsce. Chodzi o różnicę dwóch miesięcy w interpretacji przepisu umożliwiającego zagranicznym spółkom pracę w innych krajach Unii. Szwedzi twierdzą, że nieprzestrzeganie przepisów unijnych przez Polskę umożliwia nieuczciwym pracodawcom zatrudnianie Polaków na gorszych warunkach bez zabezpieczenia socjalnego. Czy winni są temu władze polskie, czy może szwedzcy pracodawcy? A może chodzi wyłącznie o działania antydumpningowe.

Według doniesień medialnych to szwedzcy neonaziści mieli zlecić kradzież tablicy „Arbeit macht frei” z obozu zagłady w Oświęcimiu. Kim są szwedzcy naziści? Czy stanowią zagrożenie dla szwedzkiej demokracji?

Jestem nauczycielem od 1971 roku. To kawał czasu, a ciągle tkwi we mnie i jest żywa ciekawość studentów. I to, że ciągle tak lubię czytać. Tak, ciekawość czytania jest największym moim sukcesem. Andrzej Szmilichowski rozmawia z prof. Leonardem Neugerem

Sztokholmski Polski Klub Seniora obchodził w grudniu 10. rocznicę istnienia. Przeważająca część bywalców traktuje Klub jako swój drugi dom.

W przedsionku do 2010 roku, słodzę zimę wspomnieniami z urlopu w Polsce. Latem, byłem na Mazurach i chcąc być aktywnym, sporo wędrowałem i nawet pływałem kajakiem. Czyli typowo. Ale śladów samego siebie szukałem w miejscowościach Mazowsza i w Warszawie. Tekst Tadeusza Urbańskiego

Ja nie napisałam mojej książki dla siebie albo dla mojej babci – napisałam ją żeby tę nieznaną część historii poznali inni, Szwedzi – mówi 19-letnia Polka, urodzona i wychowana w Szwecji.

O książce, o idealiźmie, o polsko-szwedzkim spojrzeniu na świat — NGP rozmawia z Anneli Holm.

Już za kilka miesięcy dominującym tematem szwedzkich mediów będą wybory parlamentarne. Ale już teraz wiadomo, co będzie głównym tematem debaty przedwyborczej.

Kiedy po wiekach zapomnienia śpiewamy na nowo słowa siedemnastowiecznej kolędy Jezus Bóg i człowiek w stajence betlejemskiej narodzony, warto przypomnieć nie tylko jej dzieje, ale także wspomnieć o długiej tradycji polskich kolęd oraz o zwyczaju kolędowania. Wówczas zrozumiemy, jakie miejsce wśród polskich pieśni bożonarodzeniowych i noworocznych zajmuje barokowa kolęda, odnaleziona wśród poloników na zamku w Skokloster. Tekst prof. Ewy Teodorowicz-Hellman

To niezwykła podróż w czasie. Między tym co było, a tym co jest. W najnowszej książce ”Retrospekcje” Teresa Järnström-Kurowska zaprasza do sentymentalnej podróży, gdzie miłość i romantyczność konfrontują ciekawość życia i... naiwność.

Wyjechałem do Szwecji z planem na kwartał, a spędziłem na obczyźnie już prawie połowę mojego życia. Kiedyś na pytanie, czemu zostałem za granicą, odpowiadałem: nie dla zamożności Zachodu, ale dlatego, że nie mogłem w Polsce żyć tak, jak chciałem. Dziś już nikt mi takiego pytania nie zadaje. Tekst Tadeusza Urbańskiego

Czy naiwność to wystarczający powód by być agentem KGB? „Expressen” opublikował nieznane dokumenty tajnej policji SÄPO, z których wynika, że pisarz i publicysta Jan Guillou był na przełomie lat 60. i 70. informatorem KGB. Szokujące – twierdzą komentatorzy; młodzieńcza głupota – twierdzi Guillou.

Większość moich rozmówców podkreśla, że polska społeczność w Szwecji nad podziw dobrze aklimatyzuje się tutaj. Są dobrze traktowani — nie jako imigranci, ale jako część społeczeństwa szwedzkiego. Pojęcie „pracuje jak Polak” to synonim dobrej pracy. Oczywiście wiemy, że istnieją również zjawiska patologiczne, ale one nie przekraczają pewnego poziomu. To przypadki jednostkowe. NGP rozmawia z ambasadorem RP w Szwecji, Michałem Czyżem

Olbrzymi napływ Polaków do krajów Europy zachodniej zmienił sytuację polskiego szkolnictwa na obczyźnie. Mimo licznych problemów, szkoły polskie na Wschodzie działają relatywnie dobrze. Na Zachodzie, poza wyjątkami, sytuacja jest kryzysowa. To paradoks wobec którego rząd polski nie może być obojętny. „Przyszłość szkoły polonijnej” był tematem międzynarodowej konferencji w Malmö, w której poza nauczycielami szkół polskich za granicą, udział wzięli przedstawiciele ministerstwa edukacji narodowej z minister Katarzyną Hall na czele, ministerstwa spraw zagranicznych, a także posłowie i senatorowie. Konferencję zorganizowała Europejska Unia Wspólnot Polonijnych, Zrzeszenie Organizacji Polonijnych w Szwecji i Konsulat Generalny RP w Malmö.

Czy mieszkanie poza granicami własnego kraju wymaga zadawania sobie pytania „kim jesteśmy”? Emigracja: gasi ducha czy tylko zmienia perspektywę? W Szwecji, mimo iż nadal nie widać zmiany pokoleniowej w życiu emigracji, to jednak zmieniło się wiele.

Historia rodziny Kłoczko przypomina historię wielu polskich rodzin z czasów wojny. Jednak opisana przez dziewiętnastoletnią Anneli Holm nabiera innego wymiaru. Młoda Polka z Värlebo dokonała rzeczy niezwykłej.

Dobre nazwisko niewątpliwie pomaga w interesach. Nazwisko Bukowski to w Szwecji synonim sukcesu i rzetelności. Taką nazwę ma największy i jeden z najbardziej renomowanych na świecie, sztokholmski dom aukcyjny. Ale samo nazwisko nie tłumaczy jeszcze spektakularnego sukcesu jaki odniosła firma Barbary i Janusza Bukowskich – Bukowski design. Bo jest jeszcze coś szczególnego w tych znanych na całym świecie pluszowych misiach, które mają... uczucia. Z Barbarą Bukowską rozmawia Andrzej Szmilichowski.

Tak dobrej afery to już dawno nie mieliśmy. Ponad 1,5 tys. ton konserw kupiła szwedzka firma w latach 1999-2000. Potem odsprzedawała je zagranicznym klientom. Właśnie trafiły do polskich konsumentów...

Wraz z wybuchem II wojny światowej swoją działalność rozpoczęła najstarsza dzisiaj polska organizacja w Szwecji, Polski Komitet Pomocy. Jednym z założycieli był Alf de Pomian Hajdukiewicz. Ale historia Komitetu ma swoje źródła w czasach Powstania Styczniowego. Artykuł prof. Andrzej Nils Uggla.

Z dobrego adresu na Östermalmie, na – ponoć – lepszy i „kultowy” adres przy Mosebacken. Instytut Polski w Sztokholmie już rozpoczął działalność w nowej siedzibie. Nie milkną jednak głosy wyrażające zdziwienie tą zamianą, tym bardziej, że wynajęcie lokalu na Söder to podobno koszt niemal 700 tysięcy koron rocznie. W dodatku chodzi tylko o pomieszczenia biurowe... Polemiki na temat Instytutu Polskiego w Sztokholmie ciąg dalszy.

Po brawurowej ucieczce “Orła” internowanego w Tallinie, Szwedzi odholowali polskie jednostki internowane w Szwecji w głąb lądu, na jezioro Mälaren. Gdy jednak Niemcy rozpoczęli inwazję Norwegii, wprowadzili polskie okręty podwodne do szwedzkiej bazy, uzbroili je oraz wmontowali ponownie torpedy. Polscy marynarze byli traktowani jak sojusznicy. Nie trwało to jednak długo. Artykuł Ludomira Garczyńskiego-Gąssowskiego

Po pięciu latach studiów, kilkunastu specjalistycznych kursach i paru latach pracy, Marzena zarabiała 1600 złotych. Jej chłopak od trzech lat mieszka i pracuje w Szwecji, ona w tym czasie w Polsce, u rodziców, bo nikt nie chciał dać im kredytu na mieszkanie. Jedynym sposobem na polepszenie bytu był wyjazd do Szwecji. Nie ma wielkich wymagań, ale mimo imponującego curiculum vite nie jest łatwo znaleźć pracę. Historia Marzeny z Warszawy

Najpierw miał to być protest przeciwko ogłoszonemu w Polsce stanowi wojennemu. Zaraz po 13 grudnia 1981 roku Remigiusz Bieliński zapisał się do partii moderatów. Był przekonany, że tylko aktywnie działając w polityce szwedzkiej, w jakiś sposób będzie mógł Polsce pomóc. W partii zrobił szybko karierę: został politykiem komunalnym, był wiceprzewodniczącym komisji do spraw oświaty i wreszcie stanął na czele moderatów w Trollhättan. Rozmowa ze szwedzkim politykiem polskiego pochodzenia

Po odsiedzeniu łącznie 6 miesiący, Łukasz wyszedł z więzienia. Teraz zamierza walczyć o sprawiedliwość. Jego zdaniem został skazany niewinnie. Dalszy ciąg historii Polaka ze Sztokholmu, który został oskarżony o znęcanie się nad swoją partnerką.

W maju lub czerwcu 1939 czyli już po wypowiedzeniu przez Niemcy (po gwarancjach brytyjskich) paktu z Polską, Szwedzi uznali, że to jest punkt zapalny i powołali referat (polska avdelningen) w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Szwedzi uważali, że Polacy zajmują niesłuszne stanowisko w sprawie Gdańska i bali się, że to “nieelastyczne” stanowisko polskie może spowodować konflikt światowy. Artykuł Ludomira Garczyńskiego-Gąssowskiego

Czy potrzebne nam jest polskie lobby w Szwecji? Czy politycy polskiego pochodzenia – aktywni w polityce szwedzkiej – są w stanie walczyć o polskie sprawy? Czy dyskusja o polskim lobby to tylko dyskusja o lepszym wizerunku Polski w Szwecji? Jedno nie ulega wątpliwości: klimat polityczny w Szwecji, dla polskiego lobbingu, jest dzisiaj bardziej sprzyjający niż kiedykolwiek.

Poznam. Koniecznie. Od razu. Szybko. Dyskretnie. Wraz z olbrzymią ilością Polaków, którzy znaleźli się na emigracji, rośnie liczba osób samotnych, poszukujących partnerów. Na rosnące zapotrzebowanie odpowiada Internet. Lawinowo rośnie liczba adresów internetowych, które oferują możliwość znalezienia Drugiej Połowy. Zbliżenia przez Internet to najnowsza forma walki z samotnością...

Sołtys gminy Żarnowiec, Stanisław Potrykus – Kaszub z dziada pradziada, nie widzi innej alteratywy – to właśnie tutaj jest najlepsze miejsce, by powstała tam pierwsza w Polsce elektrownia atomowa. – Najlepiej, by budowali ją Szwedzi – mówi Potrykus. Entuzjastycznie o planach budowy elektrowni atomowych mówi także Adam Sołtan (na zdjęciu obok), do niedawna dyrektor departamentu w Polskiej Agencji Atomistyki. – Szwedzki inwestor? Czemu nie? Tym bardziej, że związki Sołtana ze Szwecją są silne: jest również obywatelem szwedzkim i przez kilkanaście lat mieszkał w Sztokholmie.

Nie chcę, już mam dość wszystkiego, po co w ogóle tutaj przyjechaliśmy?! Nienawidzę tego kraju! Tego nie wolno, tamtego nie wolno, tu nie wolno, tam nie wolno! O co tutaj chodzi? Gdzie moja walizka? Ja wracam! “Mała Wielka zmiana” to tekst 13-letniej Karoliny Fojtuch z Sölvesborg, która wygrała konkurs literacki ogłoszony przez Szkołę Polską w Sztokholmie (pod patronatem NGP) na temat “Co zmieniło się w Twoim życiu po przyjeździe do Szwecji?”.